Voor leerlingen

1. Profielwerkstuk

Je zit in 6 VWO, je bent heel nieuwsgierig naar subatomaire deeltjes en je moet binnenkort aan de slag met je profielwerkstuk. Dan kun je terecht bij Nikhef!

Om leerlingen te helpen met hun profielwerkstuk over deeltjesfysica biedt Nikhef een speciaal programma aan. Je komt dan een hele dag naar Nikhef, waar je uitleg krijgt over deeltjesfysica en vervolgens zelf aan de slag gaat met een experiment.

  • Wat is kosmische straling? Wat valt er allemaal vanuit de ruimte op onze aarde?
  • Wat leren we van kosmische muonen?
  • Hoe hard vliegen muonen?
  • Hoe lang leven muonen?
  • Zijn muonen tijdreizigers? Kun je eigenlijk in de tijd reizen?
  • Hoe kan het dat ze uberhaupt de aarde bereiken (hint: Speciale Relativiteitstheorie)?

Dit zijn vragen die je gaat beantwoorden in het experiment.

In dit experiment ga je onderzoek doen naar muonen. Dit zijn deeltjes die ontstaan wanneer een deeltje met hoge energie vanuit het heelal in onze dampkring botst op een ander deeltje (bv. een zuurstofatoom). De opstelling van jouw experiment zal 24 uur lang data blijven verzamelen. Deze data krijg je in de loop van de week per email opgestuurd.

Bij het experiment krijg je professionele begeleiding van een wetenschapper op Nikhef. Meer informatie over het muon experiment vind je hier.

Open dag 1 oktober 2016
Heb je belangstelling om mee te doen met dit experiment voor je profielwerkstuk, dan raden we je aan om naar onze open dag te komen in oktober (een zaterdag van 12.00 – 17.00 uur). Hier kun je praten met al onze wetenschappers en besluiten of dit iets voor jou is.

Inschrijven

Het muonenexperiment voor het PWS is dit jaar op woensdag 23 november en donderdag 24 november. Je kunt je aanmelden voor één van deze dagen via het volgende webformulier. Er zijn beperkte plaatsen beschikbaar en deze worden toegewezen in volgorde van aanmelding.
LET OP! Nikhef zal altijd per email laten weten op welke dag je bent ingedeeld. Hou je mailbox dus goed in de gaten! (Soms kan een email van Nikhef in de spamfolder terecht komen.)

2. HiSPARC

HiSPARC is een project waarbij middelbare scholen samen met wetenschappelijke instellingen een groot netwerk vormen om kosmische straling met extreem hoge energie te kunnen meten.

Voor leerlingen is HiSPARC een uitdagend project, waarin je veel mogelijkheden kunt bedenken voor het schrijven van een profielwerkstuk. Denk bv. aan de invloed die het weer kan hebben op kosmische straling, of een pws over de detector die deeltjes meet.

Meer informatie over HiSPARC vind je hier. Ook heeft HiSPARC als voorbeeld een aantal profielwerkstukken van de afgelopen jaren online staan.

Begeleiding profielwerkstuk universiteiten
Ook verschillende universiteiten en steunpunten kunnen je helpen met de begeleiding van je profielwerkstuk. Hier zijn een paar voorbeelden:

  • UvA, Amsterdam:pws begeleiding The Quantum Universe
  • Radboud Universiteit, Nijmegen: ideeën voor profielwerkstukken
  • Universiteit Leiden, Leiden: stel zelf een vraag over je pws aan de universiteit
  • Profielwerkstuknatuurkunde.nl: kwantummechanica en relativiteitstheorie

3. Wedstrijd: CERN beam line voor scholieren

CERN stelt een volledig uitgeruste beamline beschikbaar voor scholieren met het beste voorstel.

CERN is natuurlijk bekend om de Large Hadron Collider (LHC), maar dat is niet het enige waar het om draait. Een groot deel van CERN’s onderzoek wordt uitgevoerd in zogenaamde fixed-target beam lines, die worden gebruikt voor kleinere experimenten met veel verschillende doelen.

Omdat CERN in 2014 60 jaar bestond, hebben hier voor het eerst een wedstrijd aan gekoppeld voor scholieren en speciaal voor hen zo’n ‘beam line’ beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van  hun eigen experiment.

De scholieren zullen ondersteuning krijgen van natuurkundigen, technici en experts in het verkrijgen en analyseren van data. De ‘beam time’ (de tijd dat een groep scholieren gebruik mag maken van de beam line) wordt, net als in het echt, toegewezen dmv een wetenschappelijke wedstrijd. Degene met het beste voorstel mag dus uiteindelijk gebruik maken van de beam time.

Meer informatie over de wedstrijd kun je vinden op de website van CERN:

CERN wedstrijd voor scholieren

Extra informatie
Bekijk dit Youtube filmpje voor nog meer informatie over de wedstrijd.

4. International Masterclass 2017

Op maandag 13 maart en op donderdag 23 maart (Amsterdam)  2017 wordt in internationaal verband een masterclass georganiseerd voor leerlingen uit de bovenbouw van het VWO. De masterclass duurt één dag. Deelnemers krijgen na enkele inleidende cursussen de gelegenheid om zelf botsingen tussen elementaire deeltjes te bestuderen. Hiervoor gebruiken we echte data uit de Large Hadron Collider (CERN)!
Leerlingen hebben de keuze om mee te doen aan het ATLAS experiment (de zoektocht naar het Higgsdeeltje) of het LHCb experiment (de mysteries van antimaterie).

Hoe aanmelden?
Je kunt je aanmelden voor de Masterclass in Amsterdam door het online formulier in te vullen. We hebben echter een beperkt aantal plaatsen voor de Masterclass en kunnen helaas niet altijd aan iedereen een plek bieden. Wanneer er teveel aanmeldingen zijn, zullen wij een selectie maken en zullen we maximaal 2 leerlingen per school aannemen. Je krijgt uiterlijk een week van tevoren per email een bevestiging of je wel of niet kunt meedoen aan de Masterclass.

Amsterdam (13 en 23 maart):
Op 13 maart kun je meedoen met het LHCb experiment (antimaterie).
Op 23 maart kun je meedoen met het ATLAS experiment (Higgs).

Inschrijven Amsterdam
De inschrijvingen zijn inmiddels gesloten.

Nijmegen (10 april)
Meer informatie kun je vinden op de website van de Radboud Universiteit.

Waar?
De Masterclass wordt gehouden op het Science Park in de Watergraafsmeer. Nikhef is gelegen aan Science Park 105 in Amsterdam. Deelname is gratis, reiskosten komen voor eigen rekening.

Meer weten?
Uitgebreidere informatie over deze dag is te vinden via de link International Masterclasses.
Of stuur een email naar Surya Bonam.

Het voorlopige programma voor 2017 in Amsterdam:

10:00 Ontvangst en inschrijven(begane grond)
10:30 College  (H331, 3e etage)
11:15 College  (H331, 3e etage)
12:00 Lunch  (Spectrum, begane grond)
12:30 rondleidingen
13:00 Introductie workshop (H239 2e etage)
13:30 workshop (H239)
15:30 Evaluatie (H331)
15:45 Pauze
16:00 Videoconferentie (H331)
17:30 Sluiting

5. International Cosmic Day

Op 2 november 2016 organiseren Nikhef en de Radboud Universiteit samen een masterclass over kosmische stralen, bestemd voor 5VWO scholieren. Deze masterclass is deels in het Engels.

Over de Masterclass:
This event will bring students, teachers and scientists together to talk and learn about Cosmic Rays.

  • What are cosmic particles?
  • Where do they come from?
  • How can they be measured?

During the International Cosmic Day (ICD) you will find answers to these questions. But furthermore, you will carry out your own measurements and get in contact with groups all over the world to compare and discuss your results. You will work like a real scientist in an international collaboration.

Programma 2 november:
10:00 Ontvangst
10:30-11:15 College
11:15-12:00 College
12:00-13:00 Lunch
13:00-16:30 Practicum

Doelgroep:
De masterclass is voor leerlingen uit 5 Vwo die geïnteresseerd zijn in wetenschap en deeltjes, en is deels in het Engels.

Lokatie:
Radboud Universiteit Nijmegen

Meer informatie:
Website International Cosmic Day / DESY